گزارش دومین کنفرانس تجربه کاربری شیراز

بطور خیلی خلاصه:

دومین کنفرانس تجربه کاربری شیراز با حضور بیش از ۱۷۰ نفر از سراسر ایران در تاریخ ۲۱ و ۲۲ تیرماه با همکاری دانشگاه شیراز در سالن حکمت دانشگاه شیراز و در سطح ملی برگزار شد.

تاریخ برگزاری: چهارشنبه و پنج‌شنبه ۲۱ و ۲۲ تیر‌ماه ۱۳۹۶
مجری: احمد زینی

افتتاحیه کنفرانس با سخنرانی آقای امید امرایی، موسس تجربه کاربری شیراز(UXShiraz)، با این سرفصل‌ها بود.

  • چرا تجربه کاربری شیراز را راه اندازی کردیم
  • ضرورت برگزاری اولین کنفرانس تجربه کاربری شیراز چه بود
  • به دومین کنفرانس تجربه کاربری شیراز چه ارزشی اضافه شده

چرا تجربه کاربری شیراز را راه اندازی کردیم

امید امرایی در پاسخ به این سوال خود که چرا تجربه کاربری شیراز را راه اندازی کردیم به ضرورت نیاز به یک اتفاق جدید در زندگی مردم کشور، شهرو اطرافیان خود اشاره کرد و این‌طور ادامه داد که خیلی وقت بود که میدیدم مسایل در زندگی ما پویا نیستند، تغییر نمی‌کنند و کیفیت زندگی ما با آن نرخ رشد طبیعی ارتقا نمی‌کنند. زندگی بسیار یکنواختی شده و کسی به فکر ایجاد تغییر نیست. لذا تصمیم به راه‌اندازی این جامعه شدیم تا برای ایجاد تغییر و ارتقای زندگی مردم کشور، شهر و اطرافیانمان فعالیت کنیم.

تجربه کاربری شیراز(UXShiraz) متولد شد و نزدیک به ۷۰ نشست ماهانه تخصصی در موضوعات مختلف با حضور متخصصینی از سراسر کشور برگزار کردیم که گاهی مشارکت در این نشست ها به ۷۰ نفر رسیده و در حد یک کنفرانس بوده. اما باز هم نیاز دیدیم که کنفرانس برگزار کنیم.

ضرورت برگزاری اولین کنفرانس تجربه کاربری شیراز چه بود

ضرورت برگزاری اولین کنفرانس را امید امرایی در دو بخش معرفی کرد:

  • هم افزایی: امرایی با اشاره به نبود ارتباط مناسب و عمیق بین طراحان تجربه در کشور این‌طور گفت که در آن‌زمان تنها ۲ و یا ۳ رویداد در قالب چند گروه کوچک برگزار می‌شد که فعالیت‌هایی به صورت جزیره‌ای انجام می‌دادند. طبیعی است که در این شرایط امکان ارتباط سازنده و پویا با طراحان تجربه در کشور که منجر به هم‌افزایی شود وجود نداشت. ارتباطی که به واسطه آن بتوانیم همدیگر رو بیشتر بشناسیم، از یکدیگر ایده بگیریم و یا تفکراتمان را رشد دهیم و یا فرصت‌های شغلی ایجاد کنیم.

از آنجا که تاثیرات کارکرد تجربه کاربری شیراز بومی شده بود، همه کشور درگیر بودند و با مشارکت در تولید محتوا به رشدش کمک می‌کردند، تصمیم گرفتیم با برگزاری اولین کنفرانس تجربه کاربری شیراز بستر لازم برای هم‌افزایی را فراهم کنیم. امید امرایی ادعا کرد که تجربه کاربری شیراز توانسته در این بخش موفق عمل کند و حتی در افزایش فرصت‌های شغلی در این زمینه مثمر‌ثمر بوده.

در اوایل سال ۱۳۹۳ تعداد انگشت‌شماری خود را با عنوان «طراح تجربه کاربری» و یا زیرشاخه‌هایش معرفی کرده بود اما اکنون شاهد رشد این نرخ هستیم که فوق العاده است.

امرایی معتقد است اولین کنفرانس تجربه کاربری شیراز در هم‌افزایی بسیار خوب بوده و آن را این طور تایید می‌کند که علی‌رغم این‌که شاید یک نفر از هر ۱۰۰۰ نفر در کشور معنای دقیق تجربه کاربری را بداند اما کنفرانس در سطح ملی برگزار شد و طراحان و علاقه‌مندان از شهرهای مختلف برای شرکت در این کنفرانس به شیراز آمدند.

  • بومی سازی: موسس تجربه کاربری شیراز، امید امرایی، صادقانه اعتراف کرد که تجربه کاربری شیراز هنوز موفق به بومی کردن تجربه کاربری در کشور نشده است اما امیدوار است که بتواند در این کنفرانس (دومین کنفرانس تجربه کاربری شیراز) و کنفرانس‌های آینده این مهم را انجام دهد. او علت را در عدم شناخت کافی از بومی‌سازی و مکانیزم آن می‌بیند و امید دارد که با تعامل بیشتر و هم‌افزایی همه سطوح مختلف، سطوح کسب و کار تا سطوح دانشگاهی و آکادمیک دانش تولید کنند و بتوانند بومی‌سازی را به نتیجه برسانند.

به دومین کنفرانس تجربه کاربری شیراز چه ارزشی اضافه شده

امید امرایی در این سخنرانی اعلام کرد که درست بعد از برگزاری اولین کنفرانس تجربه کاربری به فکر اضافه کردن ارزشی جدید به کنفرانس بودیم. او با اشاره به اینکه هنوز نمی داند اسم علمی این ارزش جدید اضافه شده چه می‌تواند باشد، این ارزش را با «شخم زدن» معرفی کرد. امرایی با اظهار تاسف از یکدست شدن شبکه طراحان تجربه در کشور این‌طور طرح مسئله کرد که اغلب رویدادها با ۲۰ الی ۳۰ نفر که در اکثر سمینارها و همایش های مختلف از جمله کاربردپذیری،‌ معماری اطلاعات و …. سخنرانی می کنند برگزار می‌شود که این افراد از این رویداد به رویدادی دیگر می‌روند. طبیعی است که خیلی زود سخنرانی‌ها تکراری می‌شوند یا نهایتا چندین نکته جدید به همان طرح قبلی اضافه شده.

او در ادامه گفت ما از حضور افرادی در کشور که زیرخاکی در این حوزه پژوهش‌هایی می‌کنند ولی به این علت که برند‌سازی شخصی نمی‌کنند، از حضور آن‌ها بی اطلاعیم مطمین بودیم. لذا به این فکر کردیم شاید تجربه کاربری شیراز بتواند در این حوزه انقلابی کند و بستری برای این افراد فراهم کنیم که ایده‌هاشان را به نمایش بگذارند و در نهایت جشنواره‌ای از ایده‌ها داشته باشیم که نتیجه همین شد. برای سخنرانی در کنفرانس فراخوان زدیم و با تعداد زیادی ایده ناب که می‌توان به جرات اظهار کرد کسی روی آن تا بحال کار نکرده مواجه شدیم که بسیاری از آن‌ها توسط کمیته علمی انتخاب شدند.

ارتقای کیفیت زندگی، موضوع دومین کنفرانس تجربه کاربری شیراز

امرایی در انتهای سخنرانی خود به موضوع دومین کنفرانس تجربه کاربری شیراز پرداخت و موضوع را «ارتقای کیفیت زندگی» عنوان کرد. او کیفیت زندگی را روش مواجه و استفاده ما از ابزار، خدمات و سرویس‌ها، طبیعت و محیط تعریف کرد . موسس تجربه کاربری شیراز با اشاره به ریشه عربی کلمه «کَیفَ» و معنای «چگونگی» اظهار داشت که هر آنچه در اختیار ما قرار گرفته کیفیت و چگونگی زندگی ما را می‎سازد و کیفیت همه آن‌ها، حال خوب و یا بد هر لحظه ما را می‌سازد.

امید امرایی سخنرانی خود را با این جمله به پایان رساند:

هدف نهایی کنفرانس، افزایش کیفیت زندگی آدم هاست با تلاش درمسیر معرفی ایده‌هایی که منجر به ارتقای کیفیت همه چیزهایی می‌شود که با آن‎ها در تعامل هستیم از میکروفن و صندلی گرفته تا هوای سالن.

با وجود آدم‌هایی که به این کیفیت‌ها اهمیت می‌دهند هر روز کیفیت زندگی ما ارتقا پیدا می‌کند و همین برای ما و شمایی که با هم داریم تجربه کاربری شیراز را می‌سازیم کافیست.

تببین پارادایم طراحی و توسعه با رویکرد تجربه کاربران، سخنرانی داوود اکبری

مشاور امور ترویجی و ساختاری طراحی صنعتی وزارت صنعت، معدن و تجارت، داوود اکبری، سخنرانی خود را در دومین کنفرانس تجربه کاربری شیراز با این دو بیت حافظ شروع کرد که:

ز تندباد حوادث نمی‌توان دیدن در این چمن که گلی بوده است یا سمنی
مزاج دهر تبه شد در این بلا حافظ کجاست فکر حکیمی و رای برهمنی

اکبری اظهار داشت که حافظ در این بیت برای نجات از بلایی که انسان به آن مبتلا و یا گرفتار بوده توصیه کرده که حکمت گونه با مسائل برخورد کند و بلافاصله تاکید کرده که تنها تفکر حکیمانه کافی نیست، بلکه باید در کنار این تفکر حکیمانه برای حل مسائل گام عملی بردارد.

آقای اکبری اعلام کرد که قصد ندارد در این کنفرانس سخنرانی کند بلکه سعی دارد تنها دغدغه‌ها را با جمع در میان بگذارد. او در اهمیت بحث طراحی و توسعه (Design & Develop) این‌طور گفت که «بحث طراحی و توسعه در جامعه طراحی صنعتی به عنوان یک سرمشق و الگو مطرح شده است». در ادامه طیف کشورها را در فضای فناوری به دو قطب تقسیم کرد: کشورهایی که صاحب فناوری و محل زاییش و تولد فناوری هستند و کشورهایی که مصرف کننده فناوری هستند و تاکید کرد که تازمانی که نپذیریم در کدام یک از این دو قطب قرار گرفتیم هم در قسمت تحقیق و توسعه (Research & Develop) و هم در قسمت طراحی و توسعه، که البته در کشور ما هنوز متاسفانه تولد نشده، انرژی‌هایمان را به هدر می‌دهیم.

کشورهایی که مصرف‌کننده فناوری هستند، این را پذیرفتند که نیازی نیست دوباره از نو موتور طراحی کنند و با توجه به پارادایم طراحی و توسعه، با اینکه سابقه صنعتی بودن آن‌ها تنها ۲۰ یا ۳۰ سال بیشتر نیست، رقیب های جدی برای شرکت های صنعتی ۱۰۰ ساله هستند. به‌این‌صورت که محصول فناورانه را به داخل کشور آورده و بر اساس طراحی متناسب با شرایط بازار، آن محصولات را وارد چرخه بازار جهانی می‌کنند.

اکبری به تبیین پارادایم طراحی و توسعه در وزارت کشور اشاره کرد و اظهار داشت غالب بودن مالکیت دولتی در صنایع بزرگ و اثرگذار در نظام مالکیت صنعتی کشور ما، یکی از ترمزها و عوامل بازدارنده این بحث است. او تاکید کرد برای اثرگذاری گفتارها، اندیشه‌ها و نقطه‌نظرها باید به دنبال مکانیزم‌ها بود و صنایع کشور هم از بعد ترویجی و هم از بعد ساختاری با طراحی بیگانه هستند. اکبری ضمن اشاره به نبود «واحد طراحی» در ساختار صنعت کشور بیان کرد که متاسفانه واحد تحقیق و توسعه در اغلب سازمان‌های دولتی، گریزگاه‌های مالیاتی سازمان‌های صنعتی ما هستند و حتی اگر در جایگاه درست خود باشند از آن‌ها به نام واحد‌«تهدید و توطئه» یاد می‌شود چرا که افکار نو مطرح می‌کنند. او از این وضعیت کاریکاتوری ما در بسیاری از حوزه‌ها اظهار تاسف کرد.

مشاور امور ترویجی و ساختاری طراحی صنعتی وزارت صنعت، معدن و تجارت اظهار داشت که

اگر به داشته‌هایمان در اغلب حوزه‌ها دقت کنیم می‌بینیم که نمی‌توانیم با قطعیت انگشت‌مان را به سمت یکی از آن‌ها اشاره کرده و بگوییم آن را با معنای دقیق و درستش داریم مثل مدرنیته، صنعت، بازار، حمل و نقل، شهر، بانک و بانک‌داری، نظام آموزشی و غیره

اکبری این سوال را مطرح کرد که آیا واقعا کیفیت نظام آموزشی در مقاطع ابتدایی، دبیرستانی متناسب با تغییر و تحولاتی که در دنیای امروز صورت می‌گیرد است؟ مثلا اغلب بچه‌های دبستانی تبلت دارند و مجهز به انواع امکانات ارتباطی جدید هستند اما واقعا جنس برنامه‌های آموزشی ما چه سنخیتی با دنیای آینده این بچه‌ها دارد. با توجه به ضریب تغییرات، نظام آموزشی باید نه تنها که این تغییرات را رصد کند بلکه برای آن‌ها برنامه نیز بدهد و برنامه‌های آموزشی بچه‌های ما را هم از نظر تربیتی و هم از نظر تکنیکال و محتوایی تحت تاثیر قرار دهد. اما متاسفانه ضریب تغییرات نظام آموزشی ما با ضریب تغییرات جهانی بسیار ناهماهنگ است.

داوود اکبری از اینکه علی‌رغم مختصات خوب جغرافیایی، اقتصادی و ظرفیت‌های موجود در کشور، برند ایرانی شاخص در مقیاس جهانی نداریم اظهار تاسف کرد و اظهار داشت که باید بجای صرف تمام انرژی در تحقیقات، محصولات‌مان را تجاری کرده و وارد پروسه تحقیق کنیم.

متاسفانه پارک‌های علم و فناوری در کشور به پارکینگ های علم و فناوری تبدیل شدند و واحد طراحی در این پارک‌ها یا بسیار کم‌رنگ هستند و یا اصلا وجود ندارد.

در آخر،مشاور امور ترویجی و ساختاری طراحی صنعتی وزارت صنعت، معدن و تجارت از حضار درخواست کرد که در حوزه کاری خود روی بحث طراحی و توسعه تمرکز بیشتری داشته باشند. توسعه‌ای که در نتیجه طراحیست، طراحی که دستاورد روز دنیا را به خدمت میگیرد و محصولاتی که مورد نیاز جامعه است را ارائه میدهد و اظهار کرد که طراح تجربه کاربر با نازک اندیشی‌هایی که در تفکر طراحی برای انسان‌محور کردن کالاها، می‌تواند بازار را تحت‌الشعاع قرار دهد و به راحتی اشغال کند.

ویدئوی کامل سخنرانی داوود اکبری را از اینجا ببینید.

حس مکان و تجربه کاربر، رضا نجفی سیار

تجربه حضور در یک مکان معماری مثل یک کافه، بنای تاریخی و یا یک بنای مذهبی و .... در هر زمان و برای هر شخصی متفاوت است و یکی از دغدغه های مهم صاحبان برند و یا مکان این است که حس خوبی برای شما از حضور در آن مکان رقم بزنند.

رضا نجفی سیار، موسس و مدیر عامل اولين وبسايت رزرواسيون گردشگري سلامت ايران، آي مديتو، حس مکان را این‌طور تعریف میکند.

حس مکان یک پیوند پویاست که فرد در نتیجه دلبستگی به مکان، هوشیاری نسبت به مکان، تعلق به مکان، رضایت از مکان و تعهد به مکان، آن را توسعه می دهد.

حس مکان، توان کسب درک کیفیت‌های متمایز هست.

حس مکان مساله ایست که در بسیاری علوم روان شناسی، جامعه شناسی، جغرافیایی، شهرسازی و معماری حائز اهمیت بوده و زیاد به آن پرداختند. نجفی سیار در این سخنرانی می‌خواهد حس مکان را از رویکرد طراحی شهری در حوزه معماری شهرسازی بررسی کند.

آقای نجفی سیار در دومین کنفرانس تجربه کاربری شیراز به بررسی چندین مکان و حس های متفاوتشان پرداخت و بر اساس مدل کانتر عواملی که باعث می‌شود در آن مکان‌ها حس خوب داشته باشید و یا کلا هیچ حس خاصی نسبت به آن‌ها نداشته باشید را بررسی کرد و در آخر پژوهش موردی را که در موضوع مقایسه حس مکان آرامگاه حافظ و آرامگاه سعدی انجام داده بود را برای حضار ارائه کرد.

ویدئوی کامل سخنرانی رضا نجفی سیار را از اینجا ببینید.

Gamification in UX، علی‌رضا رنجبر شورابی

علی‌رضا رنجبر شورابی، طراح ارشد گیمیفیکیشن و مدیر عامل شرکت نرم افزارهای تعاملی هنر نور و حرکت، سخنرانی خود را با معرفی خود و فعالیت‌هایی که تا به امروز در این زمینه انجام داده شروع کرد که آخرین محصول طراحی شده توسط خود را اپلیکیشن خندوانه معرفی کرد که هنوز منتشر نشده است.
طبق گفته شورابی در دومین کنفرانس تجربه کاربری شیراز:

گیمیفیکیشن (Gamification) رویکردی کاملا جدی و پروسه‌ای است به این معنی که زمانی‌که گیمیفیکیشن را در طراحی خود شروع کردید نمی‌توانید متوقفش کنید و مدام باید بسته به تغییر کاربرها سیستم‌تان را رشد دهید در غیر این‌صورت بیش از 6ماه دوام نمی‌آورد و شروع به افت کرده و حتی به ضرر خود کار می‌کند.

طراح ارشد گیمیفیکیشن از بازاریابی/تبلیغات، سرگرمی و تکنولوژی به عنوان تاپ‌ترین صنعت‌هایی که در آن گیمیفیکیشن بسیار کاربرد دارد نام برد و اظهار داشت که طبق ارزیابی‌ها، ارزش صنعت گیمیفیکیشن در سال ۲۰۲۰ به ۱۱ میلیارد تومان خواهد رسد و پیش‌بینی می‌شود که بین ۱ تا ۵ سال آینده جز اصلی و ۵ موردیست که آینده کسب‌و‌کارها را می‌سازد.

علی‌رضا رنجبر شورابی در دومین کنفرانس تجربه کاربری شیراز گیمیفیکیشن و نمونه‌هایی از این طراحی‌ها را تشریح کرد سپس به این موضوع پرداخت که این صنعت کجای طراحی تجربه کاربری قرار می‌گیرد و تاکید کرد:

در بیشتر موارد برای داشتن یک طراحی خوب تجربه کاربری نمی‌توانیم از گیمیفیکیشن برحذر کنیم.

ویدئوی کامل سخنران شورابی را از اینجا ببینید.

Style Guide، حامد اختری

حامد اختری، مدیر محصول و هم‌بنیان‌گذار شرکت بین‌المللی آیرین، سخنرانی خود را با این پرسش شروع کرد که چرا به بعضی برندها بیش‌تر علاقه دارید، چرا برخی موسیقی‌ها را بیش‌تر گوش می‌دهید و یا چرا به بعضی کافه رستوران‌ها بیش‌تر می‌روید؟ پاسخ معمولا این است که این‌ها با سلیقه ما هماهنگ است اما در واقع یک استایل از آن کافه، موسیقی هست که با ما ارتباط بیشتری برقرار میکند.

حامد اختری از حضار خواست تا به یک سری کلمات فکر کنند. کلماتی مثل هخامنشیان، مصر، زارا، بانک ملی، اپل، گل آقا. او در ادامه اظهار کرد که ما برای هر کدام تصاویر ذهنی خاصی داریم مثلا برای هخامنشیان تصاویری مثل سنگ نوشته ها، کوروش، قبر و چیزهایی شبیه به این در ذهنمان متصور می‌شویم. و یا وقتی به اپل فکر می‌کنیم ، تمیزی و یا مینیمال بودن در ذهنمان نقش می‌بندد. شرکت هایی مثل گوگل و مایکروسافت که محصولات گسترده تری دارند به سختی توانستند محصولات خود را با هم مچ کنند و حس مشترک در تمامی محصولات خود را به مخاطب دهند طوری‌که در هر محصول مربوط به گوگل باشید حس کنید دارید از محصولات گوگل استفاده می‌کنید.

مدیر مسئول و هم‌بنیان گذار شرکت بین‌المللی آیرین در دومین کنفرانس تجربه کاربری شیراز تاکید کرد که یکپارچه کردن تمامی بخش‌ها و محصولات یک برند کار بسیار سخت، زمان‌بر و هزینه‌بریست و ساخت style Guide را به عنوان راه حل معرفی کرد.

Style Guide، مجموعه ای از قوانین، مشخصات و به طور کلی مرجعی است برای سازمان تا به کمک آن افراد بتوانند استانداردهای تایین شده را رعایت کنند.

اختری در دومین کنفرانس تجربه کاربری شیراز به چگونگی ساخت Style Guide پرداخت.

ویدئوی کامل سخنرانی حامد اختری را از اینجا ببینید.

اهمیت تجربه کاربری در اینفوگرافیک، پریسا جاوید و محمد شکاری

پریسا جاوید، موسس و مدیر اجرایی مرکز تخصصی اینفوگرام، در دومین کنفرانس تجربه کاربری شیراز محتوا را هر آنچه که به مخاطب منتقل می‌شود تعریف کرد و تاکید کرد که این انتقال می‌تواند به صورت گفتاری، نوشتاری و یا نمایشی باشد.

به گفته موسس و مدیر اجرایی مرکز تخصصی اینفوگرام در دومین کنفرانس تجربه کاربری شیراز:

تنها ۲۰ درصد از محتوای نوشتاری را به یاد می‌آوریم ولی حدود ۸۰ درصد محتوای بصری قابل یادآوری است.

پریسا جاوید و محمد شکاری در سخنرانی خود در این کنفرانس به معرفی اینفوگرافیک پرداختند، چندین نمونه کار خود را به نمایش گذاشتند و مراحل طراحی اینفوگرام را تشریح کردند.

ویدئوی کامل سخنرانی پریسا جاوید و محمد شکاری را از اینجا ببینید.

طراحان تجربه کاربری چطور در یک تیم چابک کار می‌کنند، وحید ابوالحسنی

به گفته وحید ابوالحسنی‌نژاد،‌ مدیر محصول سرویس لحظه‌نگار، ۵ سال پیش افراد بسیار کمی در ایران بودند که اطلاعات تخصصی از تجربه کاربری داشتند اما با گذر زمان و مطرح شدن بیشتر طراحی تجربه کاربری در جامعه استارتاپی ایران، طراحی تجربه کاربری به یک موقعیت شغلی لوکس شد. این فرایند پیشرفت خود را ادامه داد تا جایی که می‌توان گفت اکنون در هر شرکت فعال در حوزه وب، متخصص طراحی تجربه کاربری داریم.

ابوالحسنی‌نژاد در دومین کنفرانس تجربه کاربری شیراز تاکید کرد که طی این سال ‌ها چه در ایران و چه در خارج از ایران، مباحث بسیار زیادی حول مباحث فنی تجربه کاربری مطرح و تولید دانش شده، حال وقت آن است که به این مساله مهم بپردازیم که چطور یک طراح تجربه کاربری می‌تواند در یک تیم کار کند.

مدیر محصول سرویس لحظه‌نگار توانایی‌های هر فرد در کار را دو قسمت زیر تشریح کرد.

  • Hard skills یا مهارت‌های سخت: توانایی و تخصص فنی هر فرد است که برای انجام آن کار به آن کسب‌و‌کارها نیاز دارند.
  • Soft Skills یا مهارت‌های نرم: مهارت‌های شخصیتی هستند

ابوالحسنی نژاد در سخنرانی خود مهارت‌های نرمی را که یک طراح تجربه کاربری باید داشته باشد و همچنین روش‌های پیشنهادی برای مشکلات احتمالی کار کردن یک طراح تجربه کاربری در تیم را تشریح کرد و در آخر گفته های خود از حضار خواست:

در کنار تمام چیزهایی که در حال یادگیری هستید مقداری از زمان خود را به کسب مهارت‌های نرم اختصاص دهید چرا که این مهارت‌ها شما را به فردی ارزشمند در تیم تبدیل می‌کند. معجزه زمانی رخ می‌دهد که شما در کنار تمام توانایی‌های فردی‌تان بتوانید در داخل یک تیم کار کنید.

ویدئوی کامل سخنرانی وحید ابوالحسنی‌نژاد را از اینجا ببینید.